Er zijn een heleboel manieren om met ziekte en gezondheid om te gaan. Iedere tijd en iedere cultuur kent zo zijn eigen benadering.
De homeopathie zag al in de 19e eeuw het levenslicht (Samuel Hahnemann, de grondlegger van de homeopathie, publiceerde zijn eerste boek over homeopathie in 1810) en al verschillende sucesvolle perioden heeft gekend. De laatste 50 jaar is de klassieke homeopathie een geneesmethode die zich in een snel tempo over de hele wereld verspreidt. Waarschijnlijk omdat men er geleidelijk aan van overtuigd raakt, dat iemand pas echt beter kan worden als de oorzaak van het ziek zijn wordt aangepakt - één van de fundamenten van de homeopathie. Misschien ook omdat mensen langzamerhand de beperkingen van de techniek gaan inzien en kiezen voor een meer menselijke benadering. Of omdat mensen op een meer natuurlijke manier met zich zelf en hun kinderen willen omgaan.

Stel, je hebt migraine, maagpijn, CARA of reumatische klachten. Of misschien heb je wel nergens concreet pijn, maar voel je je gewoon niet optimaal: je bent voortdurend moe, nerveus, gejaagd, angstig of depressief. Kortom, het leven geeft niet wat je er van verwacht. Het bijzondere van de homeopathische aanpak is dat deze klachten niet worden weggedrukt door middel van pijnbestrijding of kalmerende middelen. In de homeopathie gaat men er van uit dat iedere klacht, of deze nu lichamelijk of geestelijk van aard is, altijd een oorzaak heeft. Als je aan deze oorzaak voorbij gaat en klachten probeert te onderdrukken, lukt dat dikwijls een tijdje maar het probleem wordt er niet mee opgelost. Integendeel dikwijls raak je steeds verder af van een optimale gezondheid, van datgene wat je zou kunnen zijn: iemand die op een creatieve manier zin geeft aan het leven, de moeilijkheden aandurft en aanpakt, voldoende energie heeft en gewoon lekker in zijn vel zit.

Pauze tijdens een collegedag

Wat de oorzaak van de klachten ook is, dikwijls verschillen ze van persoon tot persoon. Daarom kiest de klassiek homeopaat voor een individuele benadering. Dit betekent dat hij of zij niet alleen geïnteresseerd is in algemene ziektesymptomen zoals koorts, pijn of stijfheid. Belangrijk is ook de specifieke manier waarop deze symptomen zich bij ieder individu manifesteren. Daarom krijgen tien migrainepatiënten soms allemaal een ander homeopathisch middel. In de anderhalf uur die een eerste consult duurt, zal de klassiek homeopaat dan ook proberen zich een beeld te vormen van de essentie van iemands lichamelijke en psychische klachten, zijn leefgewoonten en persoonlijkheid. Alleen op deze wijze kan een middel gevonden worden dat de gehele persoon in evenwicht brengt. Als dat lukt, is er geen voedingsbodem meer aanwezig voor het ontstaan van klachten. Deze zullen dan ook, mits er geen onherstelbare schade aan het organisme is ontstaan, geleidelijk verdwijnen.

Homeopathie blijkt in staat bij mensen (maar ook bij dieren en zelfs bij planten) het zelfgenezend vermogen te stimuleren. Dit zelfgenezend vermogen is een wonderlijk werkend natuurlijk fenomeen dat normaal gesproken zonder hulp van buiten af mensen weer beter maakt. Bijvoorbeeld bij een diepe wond, die zich keurig herstelt zonder dat je er maar naar hoeft om te kijken. Door allerlei oorzaken kan dit zelfgenezend vermogen verzwakt zijn. Met name bij chronische aandoeningen lukt het dan niet meer om zonder hulp van klachten af te komen. Het homeopathische middel dat nauwkeurig voor iemand is uitgezocht en precies op alle ziekteverschijnselen past, kan in dat geval te hulp schieten. Het stimuleert en versterkt het zelfgenezend vermogen. De natuur doet de rest...

Bij het horen van de term "klassieke homeopathie" denk je misschien aan iets ouderwets, iets wat niet meer van deze tijd is. Maar als je in het woordenboek het woordje klassiek opzoekt, dan zie je daar achter staan: "evenwichtig, van blijvende waarde, voorbeeldig". Als we over de klassieke homeopathie praten, hebben we het dan ook over de homeopathie zoals deze oorspronkelijk als methode "van blijvende waarde" ontwikkeld is. Natuurlijk staat de ontwikkeling van de homeopathie niet stil. Maar de oorspronkelijke uitgangspunten blijven zo veel mogelijk gehandhaafd. Omdat zo een snelle, zachte en duurzame genezing mogelijk wordt gemaakt. En je het beste uit de patiënt naar boven kunt halen.
Maar sinds 1810 heeft de homeopathie flink wat groei doorgemaakt, heeft de ontwikkeling in onze gemeenschappelijke kennis over het menselijk organisme, de kennis van de natuur, de inzichten in ons vak beinvloed. Maar ook binnen de hoemoapthie zelf zijn vele nieuwe stappen gezet die ons inzicht vergroten en verdiepen. Desondanks blijven de basis wetten overeind - worden zelfs keer op keer bevestigd.
Die vel nieuwe ontwikkelingen behandelen we zo veel mogelij in de opleiding naast de "klassieke" wetten en grondslagen.
Maar naast de manier van homeopathie bedrijven zoals Hahenemann die ontwikkeld heeft zijn er ook allerlei toepassingen van homeopathie gekomen waarvan, bij wijze van spreken, Hahnemann zich in zijn graf zou omdraaien. Die onderscheiden we door te spreken over klassieke homeopathie t.o.v. andere vormen........

Hoewel de homeopathie op eenvoudige principes berust, is de praktische toepassing er van vrij ingewikkeld. Dit heeft er voor gezorgd dat er in de loop van de tijd andere vormen van homeopathie zijn ontwikkeld die eenvoudig door iedereen - ook door leken - zijn toe te passen. Een voorbeeld hiervan zijn de zelfmedicatiemiddelen die bij de drogist te koop zijn. Hierbij wordt per symptoom (hoest, griep, hoofdpijn) een standaard middel gegeven: de "klinische" homeopathie. Steeds vaker worden hierbij verschillende homeopathische middelen gecombineerd toegepast: de "complex" homeopathie. Deze middelen gaan in het algemeen voorbij aan de individuele situatie van de patiënt. Omdat de resultaten dikwijls oppervlakkig en van korte duur zijn, wordt er tijdens de opleiding uitsluitend volgens de klassieke homeopathie gewerkt.

Waar het in de opleiding in feite om draait is het leren zoeken van een zogenaamd "gelijksoortig" geneesmiddel voor een patiënt. Het basisprincipe van de homeopathie is immers dat een aandoening te genezen is met een geringe dosis van een stof die in grote hoeveelheden aan gezonde proefpersonen toegediend, juist dat soort symptomen veroorzaakt. We zullen hier een voorbeeld van geven.

Er is een zeer giftige plant, de Doornappel, die ook in sommige Nederlandse tuinen staat. Vergiftigingsgevallen die in het verleden van deze plant beschreven zijn, leveren interessante informatie op van wat deze plant bij gezonde mensen teweeg kan brengen. Natuurlijk ontstaan er eerst algemene vergiftigingsverschijnselen zoals misselijkheid, hoofdpijn, braken etc. Maar al snel treden er symptomen op die bij geen enkele andere vergiftiging optreden en zeer specifiek bij deze plant blijken te horen. De meest opvallende symptomen ontstaan in het gedrag van de patiënt. Het slachtoffer wordt driftig, schreeuwt, gooit en smijt met dingen, bijt zelfs, wordt gewelddadig. In zijn ogen is angst en paniek te lezen. Er ontstaat angst voor het donker, overal moet licht branden en de patiënt klampt zich vast aan iedereen die in de buurt is. Nu is dit wel een heel extreme en gewelddadige reactie. Maar net als bij deze plant is van zo'n 2000 andere plantaardige, dierlijke en minerale stoffen het effect dat deze stoffen op mensen hebben, nauwkeurig beschreven. Dit is de ene kant van het verhaal: nauwkeurige kennis van het effect van al deze stoffen op gezonde mensen.

Nu de andere kant: de zieke mens met zijn dikwijls specifieke en individuele symptomen.

Een jongetje van vijf jaar komt met zijn moeder bij de klassiek homeopaat. De moeder vertelt dat de jongen al maanden lang klaagt over buikpijn. Dit is een algemeen symptoom, dat zo weinig zegt over iemands individuele functioneren dat je als homeopaat hier niets mee kunt. Doorvragen levert echter bijzondere informatie op. Op de vraag om het karakter en het gedrag van het jongetje te beschrijven, zegt de moeder o.a.: "iedere dag heeft hij één of twee maal een driftbui. Hij is dan niet te benaderen, rolt over de grond, schopt en bijt. Als ik in zijn ogen kijk zie ik angst en paniek. 's Nachts wordt hij dikwijls volkomen in paniek wakker, hij herkent je niet maar klampt zich vast aan de eerste die bij hem in de buurt komt. Hij is bang in het donker, overal moet het licht aan." Nu pas weet de homeopaat genoeg. Onmiddellijk herkent hij in het relaas van de moeder het vergiftigingsbeeld van de Doornappel. Ook al zal het joch misschien nog nooit een Doornappel gezien hebben, de gelijksoortigheid tussen beide symptoombeelden is treffend.

Uit de Doornappel (uit het zich in de zaadhuls bevindende cardol) wordt via een zogenaamd potentiëringsproces (een afwisseling van verdunnen en schudden) een homeopathisch middel bereid, dat de latijnse naam krijgt van de Doornappel: Stramonium.

De clou van de homeopathie ligt nu in het feit dat dit homeopathisch middel in staat is om bij zieke mensen symptomen te genezen die lijken op de vergiftigingsverschijnselen van de oorspronkelijke plant. Hoe groter de gelijkenis is tussen de symptomen van de patiënt en de symptomen die de oorspronkelijke plant kan veroorzaken, hoe groter de kans op een snelle en blijvende genezing. Voor het jongetje uit het voorbeeld betekende de toediening van het homeopathisch middel dat vanaf dat moment zijn extreme driftbuien verdwenen waren. Ook de oorspronkelijke klacht, de buikpijn, kwam niet meer terug.

Samenvattend: het is de taak van de klassiek homeopaat als een soort middelaar op te treden tussen patiënten en homeopathische middelen en op zoek te gaan naar het specifieke individuele geneesmiddel voor een bepaalde patiënt in een bepaalde situatie. Hier draait het om bij het belangrijkste vak: de homeopathie. Alle andere vakken die op de opleiding worden gegeven zijn bedoeld om dit werk op een zorgvuldige, deskundige en veilige manier te laten plaatsvinden.